De toegang tot muziekonderwijs bepaalt ook of jouw orkest straks nog voldoende bezetting heeft…
We kunnen het aantal gemeentelijke muziekscholen in ons land tellen en somberen over de staat van het muziekonderwijs, schrijft Marijn Cornelis in ‘Cultureel Kapitaal’ van het LKCA. Maar wat doet er wél toe? Want dat is namelijk niet het aantal muziekscholen volgens de auteur.
Vertekend beeld
In het opiniestuk schrijft Marijn over de misvatting dat er nog maar 12 muziekscholen zouden zijn in Nederland. Dat klopt niet. Het cijfer dat vaak wordt aangehaald (genoemd in Zembla) slaat op het aantal organisaties binnen de branchevereniging ‘Cultuurconnectie’. Maar samen vertegenwoordigen ze 167 muziekscholen, kunstencentra en andere instellingen die kunstonderwijs aanbieden (zoals bijv. bibliotheken), waarvan bijna allemaal ook muziekonderwijs aanbieden. En naast het georganiseerde onderwijs bestaat er ook nog altijd een heel groot aandeel zelfstandige (muziek)docenten. In 2022 stond de teller bij de Kamer van Koophandel op totaal 14.700 aanbieders.
Gesubsidieerd onderwijs
Bijna de helft van de Nederlandse gemeenten subsidieert nog muziekonderwijs, buitenschools. Het beleid en ook het bedrag aan subsidie variëren wel sterk. De term “gesubsidieerd” doet vermoeden dat het voor iedereen betaalbaar zou moeten zijn, maar de tarieven ook binnen het gesubsidieerde deel behoorlijk uiteen, van 480 euro per jaar, tot wel zo’n 1100 euro.
Onderbuikgevoel
Toch bestaat de indruk dat er veel is veranderd in het muziekonderwijs. En dat is ook zo. Muziekonderwijs was lange tijd een combinatie van gesubsidieerd muziekonderwijs via een instelling, soms aangevuld met privéles via een zzp’er. De muziekschool was zichtbaar en stond voor kwaliteit.
Door bezuinigingen moesten veel muziekdocenten noodgedwongen als zzp’er gaan lesgeven en raakte het muziekonderwijs versnipperd en daardoor minder zichtbaar en vindbaar. Samenspel, theorielessen, voorspeelmomenten zijn moeilijk te organiseren voor een zzp’er. Bovendien verdient de docent zelf er weinig aan de lessen, omdat ze het betaalbaar willen houden, maar daardoor wordt het ook minder aantrekkelijk om als docent aan de slag te gaan.
Dit alles zorgt voor een negatieve spiraal, want muziekdocent worden is op deze manier geen aantrekkelijk perspectief. Met name in de provincie is het aanbod erg geslonken, en dat leidt weer tot kansenongelijkheid.
Toegang tot muziekonderwijs; wat is belangrijk?
Zoals Marijn al eerder benoemde in haar artikel; niet het aantal muziekonderwijsinstellingen is allesbepalend voor de toegang ertoe! Ze noemt vier pijlers die van belang zijn:
- Betaalbaarheid van muziekonderwijs in elke gemeente (gesubsidieerd of niet)
- Fair pay voor de aanbieders (het lesgeven moet aantrekkelijk blijven)
- Bereikbaarheid en beschikbaarheid (dichtbij + zoveel mogelijk instrumentkeuze)
- Kwaliteit van het onderwijs (iedere leerling heeft daar recht op)
Kortom: Het antwoord zit niet in het aantal muziekscholen. Het zit in de vraag of een kind/leerling, waar dan ook, betaalbaar en goed les kan krijgen en zijn of haar talenten kan ontwikkelen.
Deze tekst is gebaseerd op het artikel van Marijn Cornelis voor LKCA (Bron)
